Elco en Wijnanda van Burg zijn juni 2014 naar Papoea (Indonesiƫ) vertrokken. Zij werken namens stichting Lentera op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg.

Zondebok

Afgelopen week waren onze collega’s druk bezig om het vliegtuig op te ruimen, het lag namelijk half op de weg. Ineens staat er een groep mannen rond het vliegtuig, schreeuwend en boos. “Wat is het probleem”, vraagt Timmy, de voorzitter van Lentera en directeur van Cenderawasih Air. “We vragen geld, jullie moeten betalen. Jullie hebben deze overstroming veroorzaakt. Dat is wel duidelijk, want jullie vliegtuig is getroffen. Dus nu willen we geld zien voor de schade en voor het land waar het vliegtuig op ligt.”

Het zijn interessante momenten, die inzicht geven in een soort menselijke oer-mechanismen. In dit geval het zondebok-mechanisme. Er is een ramp gebeurd: wie is er verantwoordelijk voor? Wie zijn kop moet rollen? Wie moet boeten? Een manier is: kijk wie er getroffen is. Die heeft vast iets mis gedaan, anders zou hij niet getroffen worden. Het gebeurt evengoed als een kind in het ziekenhuis belandt. Dan moeten de ouders soms betalen aan een oom omdat ze het kind in het ziekenhuis hebben laten belanden. 

Maar niet iedereen wijst naar Lentera en Cenderawasih Air. Er zijn natuurlijk ook anderen getroffen. Vandaag hoorden we weer wat nieuwe mogelijke zondebokken. Toeristen zouden het Cycloop-gebergte beklommen hebben, de bergen achter Sentani waar de modderlawines vandaan kwamen. Deze bergen hebben iets mythisch en dreigends, ze torenen hoog boven Sentani uit. Ze heten misschien niet voor niets naar een mythisch wezen. De toeristen hadden slangeneieren gezocht en nu waren de slangen boos geworden. Dus waren ze samen naar beneden gaan schuifelen op zoek naar hun eieren, en zo veroorzaakten ze een grote modderlawine. Dus: de toeristen zijn de veroorzakers. Die hebben de natuur verstoord en die neemt nu wraak. 

Een andere mogelijke zondebok-kandidaat zijn de Chinezen. Vraag me niet hoe, maar uiteindelijk zitten de Chinezen erachter. Dat klinkt als een echte goede complottheorie voor een Aziatisch land, net zo goed als theorieën dat alle kwaad van de immigranten komt (in het rijke westen), van de joden (in de 20e eeuw en daarvoor), of van de Amerikanen komt (in het Midden-Oosten). 

Gelukkig zien velen ook juist de slachtoffers als slachtoffers, in plaats van als daders. De hulp in Sentani is goed op gang gekomen, met steun vanuit lokale kerken, overheid en uit het buitenland waaronder Nederland. Ook bij Lentera zijn we verwonderd en dankbaar: we krijgen veel blijken van meeleven en steun, zowel lokaal als in Nederland. Dank daarvoor!